اداره آموزش و مديريت متولي امر آموزش ضمن خدمت كاركنان بانك ملي است. آموزش شايد در نگاه اول تأثير ملموسي در سودآوري بانك نداشته باشد ولي بايد توجه داشت كه كارمند بدون آموزش، اساساً نمي‌تواند مثمرثمر باشد و آموزش‌هاي كاري به عنوان چراغي فرا راه او قرار دارد.
اگر بانك نتواند فرآيندهاي كاري خود را به روز كند، از زمان عقب مي‌افتد و ...
همه اينها دلايلي است كه با مجتبي اميدي رئيس اداره آموزش و مديريت بانك به گفت‌وگو بنشينيم.


جناب آقاي اميدي! بانك ملي در سال گذشته، چند دوره آموزشي و براي چند نفر برگزار كرد؟
در سال 86، ما يك هزار و 907 دوره براي 50 هزار و 405 نفر برگزار كرديم. اين دوره‌ها شامل 450 مبحث و 67 عنوان و يك ميليون و 900 هزار ساعت آموزشي بود.
بعضي مي‌گويند، دوره‌هاي آموزشي بانك با نيازهاي كاري ارتباطي ندارد!
ما شيوه‌هاي مختلفي براي بررسي اثربخشي آموزش‌ها داريم. نظرسنجي از شركت كنندگان در دوره‌ها، ارزيابي‌هاي پيش آزمون و پس آزمون، نظرسنجي از مديران مافوق كاركنان آموزش ديده پس از چند ماه و نظرخواهي از كاركنان آموزش ديده پس از مدتي روش‌هاي اجرايي ماست. همه اينها به ما مي‌گويد كه وضعيت آموزش‌ها مورد قبول است.
مي‌شود مثالي بزنيد؟
نتايج نظرسنجي از هفت هزار و 145 نفر از كاركنان آموزش ديده در دو هزار و 692 دوره مختلف در سراسر كشور نشان مي‌دهد كه 89 درصد از پاسخگويان، مطالب آموزشي دوره‌ها را مرتبط با نيازهاي آموزشي و 85درصد مرتبط با كار خود ارزيابي كرده‌اند. همچنين طي نظرسنجي مقايسه‌اي ميان سال‌هاي 84 و 87 كه اداره روابط عمومي آن را انجام داد، مشخص شده كه در سال 84، 1/42 درصد از پاسخگويان تأثير دوره‌هاي آموزشي در ارتقاي شغلي را زياد و بسيار زياد اعلام كرده‌اند، در حالي كه در سال 87، اين ميزان به 5/61درصد رسيده است.
پس مي‌توان گفت كه برگزاري دوره‌هاي آموزشي براساس نيازسنجي است؟
بله! پروژه نيازسنجي در بانك ملي با 13 هزار و 700 نفر ساعت كار ظرف سه سال صورت گرفت كه اجزاي 511 شغل، مورد بررسي قرار گرفت، مهارت‌ها و آموزش‌هاي لازم ارزيابي شد، با شاغلان شغل‌هاي مذكور و مديران آنها گفت‌وگوهايي صورت گرفت و براساس نيازها، آموزش‌ها تعيين شد. همچنين شرايط شركت در دوره‌ها براساس اين نيازسنجي آموزشي تصويب شده است. اين موارد در كمتر سازماني به چشم مي‌خورد. البته بعضي موارد مثلاً دوره‌هاي بانكداري داخلي 1 و 2 براساس تكليف هيأت مديره بانك تعيين مي‌شود كه كاركنان بايد بين ماه ششم خدمت تا سال دوم، دوره بانكداري داخلي 1 و بين سال دوم تا پنجم، دوره بانكداري داخلي 2 را بگذرانند.

 
در اين پروژه،آيا اساتيد دانشگاه هم حضور داشتند؟
بله.
آقاي اميدي! بعضي كاركنان بخش‌هاي تخصصي غيربانكي در بانك ملي مي‌گويند كه امكان طي دوره‌هاي آموزشي مورد نياز خود را ندارند و بايد موارد غيرمرتبط را آموزش ببينند.
همه ما در بانك ملي كار مي‌كنيم. علي‌رغم نقش مهم واحدهاي ستادي ولي به علت فراواني بالاي شعب در بانك، در برنامه‌ريزي‌هاي آموزشي بايد براساس اولويت‌ها حركت كنيم. در ادارات مركزي، دواير مخصوص و جداگانه داريم كه نيازمند دوره‌هاي خاص هستند كه البته ما نيز براساس نيازسنجي و همچنين حسب نياز آن بخش‌ها، تا حد امكان، زمينه گذراندن دوره‌هاي آموزشي و شركت در همايش‌هاي تخصصي را براي آنها فراهم كرده‌ايم.
پس ادارات مي‌توانند نيازهاي خاص آموزشي خود را به اداره آموزش اعلام كنند؟
بله.
آقاي اميدي! آيا بررسي‌هايي داشته‌ايد كه مشخص كننده نقش آموزش‌هاي شما در ارتقاي جايگاه بانك باشد؟
آثار آموزش‌ها شايد خيلي ملموس نباشد. بعضي آموزش‌ها صرفاً اجرايي است كه آثار آن محسوس است ولي دوره‌هاي مديريتي، منجر به تغيير بينش مديران مي‌شود. به هر روي درصد رشد اجزاي آموزشي مانند تعداد دوره‌ها، تعداد نفرات آموزش ديده، سرانه آموزشي، عناوين دوره‌ها، تعداد مدرسين و مراكز آموزشي ظرف سال‌هاي گذشته، رشد بسيار زيادي داشته است. در عين حال نقش آموزش بايد در جاي خود بررسي شود. تغيير مديريت‌ها، مطالبات معوق، تحريم‌، نرخ سود تسهيلات و ... از جمله مواردي است كه بايد در ارزيابي‌ها مد نظر قرار گيرد.
به روز رساني مطالب آموزشي بانك ملي به چه صورت انجام مي‌شود؟
ما براي مسئولان دواير آموزش در سراسر كشور، نشست‌هاي سالانه داريم كه در اين نشست‌ها، اقدامات لازم براي به روز رساني مطالب آموزشي صورت مي‌گيرد. اين مسئولان كه داراي تحصيلات بالا نيز هستند با مدرسان آموزشي نيز ارتباط دارند. ساز و كارهاي ديگر ما براي به روز رساني، استفاده از نظرسنجي، اينترنت، بروشورهاي مؤسسات خارجي، همكاران خارج از كشور و ... است. در عين حال با توجه به تصدي دبيري كميسيون آموزشي بانك‌ها از سوي بانك ملي، در جريان موارد لازم قرار داريم. تغيير در سيستم‌ها نيز در پاره‌اي اوقات، نيازهاي جديدي را براي بانك ايجاد مي‌كند كه لازم است دوره‌هاي خاص و جديد برگزار شود.
تا به حال شده بعضي دوره‌هاي آموزشي دچار بازنگري شود؟
بله زياد! مثلاً دوره تحويلداري و MSDOS به علت عدم نياز در حال حاضر حذف شده است يا دوره بانكداري داخلي (1) چندين بار به روز شده است. بازنگري يك كتاب، گاهي اوقات يك سال طول كشيده است.
وضعيت آموزشي بانك ملي به نسبت ساير بانك‌ها چگونه است؟
وضعيت آموزشي بانك ملي پوياست و اساتيد دانشگاه‌ها نيز به اين نكته اذعان دارند. از نظر تعداد دوره‌ها و نفرات آموزش ديده، تجديد چاپ‌ها، تأليف‌ها و سابقه آموزشي، بانك ملي در نظام بانكي پيشرو است. بانك ملي در سال 1319، آموزش‌هاي خود را شروع كرد در حالي كه كمتر سازماني در كشور در اين خصوص اقدامي كرده بود.
آيا بانك ملي، دوره‌هاي آموزشي الكترونيك نيز دارد؟
چندين سال است كه مطالعات اين كار آغاز شده ولي به علت مشكلاتي نظير پهناي كم باند اينترنت، مشكلات مخابراتي و پاره‌اي از تأخيرها در سطح بانك، اين سيستم هنوز به طور اساسي راه‌اندازي نشده است. ما در اداره آموزش با همكاري اداره انفورماتيك و شركت سداد، سايتي را جهت بسترسازي اجراي آموزش‌هاي از راه دور و الكترونيكي (e-learning) راه‌اندازي كرده‌ايم كه در صدد نصب سيستم مديريت آموزش (LMS) براي اجراي آموزش الكترونيكي هستيم.
اين دوره‌ها به چه صورت است؟
شركت به صورت غيرحضوري در همايش‌ها و كلاس‌ها، دريافت آموزش‌هاي از راه دور، پرسش و پاسخ غيرحضوري و الكترونيك و ... در اين روش دنبال مي‌شود. همكاران در اين روش مي‌توانند در محل كار يا منزل، در همايش‌ها شركت كنند كه مواردي نظير صرفه‌جويي در هزينه‌ها، جلوگيري از كسري كادر، حذف ريسك تردد جاده‌اي، حذف هزينه‌هايي نظير حق مأموريت و ... را به دنبال دارد.
آقاي اميدي! از شما ممنونم و براي شما آرزوي توفيق دارم.
من نيز متقابلاً از شما تشكر مي‌كنم.